O nas

Początki pracy harcerskiej w Kanadzie należy jednak wiązać głównie z latami 30. XX wieku, kiedy to przy parafiach oraz polskich organizacjach społecznych zaczęły powstawać pierwsze stałe jednostki harcerskie. Polacy osiedlali się wówczas przede wszystkim na zachodzie Kanady oraz w większych miastach prowincji Ontario i Quebec. Kolebką polskiego harcerstwa w Kanadzie był Winnipeg, skąd ruch harcerski stopniowo rozszerzał się na kolejne ośrodki, m.in. Brandon, Montreal, Toronto i Hamilton.

Pod koniec lat trzydziestych praca harcerska wyraźnie się ożywiła. Wydział Zagraniczny ZHP w Warszawie nawiązał ścisłą współpracę z kanadyjskimi jednostkami, przesyłając materiały szkoleniowe, podręczniki i pisma harcerskie oraz delegując instruktorów z Polski do pomocy lokalnym kierownikom pracy. Jednostki harcerskie w Kanadzie były wówczas zarejestrowane w Boy Scouts of Canada oraz Girl Guides of Canada. Harcerze nosili mundury tych organizacji, uzupełnione o polskie oznaki, a zbiórki prowadzone były w języku polskim. Duży nacisk kładziono na wychowanie narodowe, naukę języka polskiego oraz pielęgnowanie polskich tradycji, zwyczajów, tańców ludowych i pieśni.

Przed wybuchem II wojny światowej w Kanadzie istniało już około 30–31 gromad zuchowych i drużyn harcerskich oraz jeden krąg starszoharcerski. Dynamiczny rozwój harcerstwa został jednak gwałtownie przerwany wraz z wybuchem wojny w 1939 roku. W czasie jej trwania działalność harcerska niemal całkowicie ustała, a istniejące jednostki stopniowo przestały funkcjonować.

Nowy etap w dziejach harcerstwa polskiego w Kanadzie rozpoczął się po zakończeniu II wojny światowej, wraz z napływem licznej fali polskich emigrantów. Wśród przybyłych znalazła się młodzież, która zdobywała harcerskie doświadczenia i przeżycia w ośrodkach polskich uchodźców w Afryce, Indiach, Palestynie, Libanie, Niemczech, Wielkiej Brytanii oraz innych krajach wojennej tułaczki. Byli wśród nich także instruktorzy i instruktorki związani z Armią Polską na Zachodzie oraz Armią Krajową.

Młodzież ta szybko odnajdywała się w nowym środowisku, spontanicznie tworząc grupy i zalążki jednostek harcerskich. Szczególną rolę odegrała starsza młodzież w wieku 18–26 lat, która przybyła do Kanady w latach 1948–1952 i rozpoczęła organizowanie kręgów starszoharcerskich. W październiku 1950 roku w Toronto powstał Krąg „Tatry”, a w lipcu 1952 roku w St. Catharines – Krąg „Kraków”.

Pierwsze powojenne drużyny i gromady młodzieżowe powstawały zarówno z inicjatywy kręgów starszoharcerskich, jak i samorzutnie, często prowadzone przez ich członków. W latach 1948–1951 działały już jednostki harcerskie w Montrealu, Ottawie i Toronto. W 1948 roku, na zaproszenie Uniwersytetu Ottawskiego, przybył do Kanady prof. dr Wiktor Szyryński, harcmistrz, mianowany przez Naczelnictwo ZHP delegatem Harcerstwa w Kanadzie. Na jego wniosek hm. Stefan Czerwiński został mianowany Komendantem Obszaru Kanada i pełnił tę funkcję do 1953 roku.

We wrześniu 1952 roku powstała Komenda Chorągwi Harcerek, a w sierpniu 1953 roku – Komenda Chorągwi Harcerzy. Ważnym momentem w historii organizacyjnej był Zjazd Okręgu w maju 1955 roku, podczas którego wybrano Zarząd Okręgu, dając podstawy dalszego, stabilnego rozwoju harcerstwa w Kanadzie.

W kolejnych latach praca obu Chorągwi przyniosła wymierne efekty. Powstawały nowe gromady zuchowe, drużyny harcerskie oraz Koła Przyjaciół Harcerstwa w wielu miastach Kanady, m.in. w Montrealu, Ottawie, Oshawie, Toronto, Burlington, St. Catharines, Welland, Niagara Falls, Galt, Hamilton, London, Windsor, Sudbury, Fort William, Elliot Lake, Kingston, Chatham, Winnipeg, Calgary, Edmonton i Vancouver.